راههای ارتباطی زمینی ایران و افغانستان از طریق چندین مرز در شرق کشور متصل است؛ راههایی که افزون بر حمل و نقل عمومی مردم دو کشور، به صادرات و حمل و نقل ترانزیتی کالا نیز مرتبط است و شامل چهار مرز اصلی میشود. سطح تجارت ایران با افغانستان در دو بخش صادرات و ترانزیت، سالانه افزون بر ۳ میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار برآورد شده و بررسی اینکه کدام نوع از مرزها بیشترین تسهیل در حوزه تجارت خراسان رضوی را دارند، در گفتوگو با فعالان حوزه حمل و نقل و صادرات جستوجو میکنیم.
مرزهای جادهای کارکرد استانی و منافع ملی دارند
یک فعال حوزه حمل و نقل درباره راههای ارتباطی زمینی ایران و افغانستان در گفتوگو با خبرنگار ما با بیان اینکه این دو کشور سه مرز جادهای و یک مرز ریلی دارند، گفت: مرز شنتیغ به عنوان مرز ریلی دو کشور در خواف خراسان رضوی و هرات افغانستان، مرز میلک در زابل سیستان و بلوچستان و زرنج ولایت نیمروز افغانستان، مرز ماهیرود در استان خراسان جنوبی و ولایت فراح افغانستان و مرز دوغارون در تایباد خراسان رضوی و اسلامقلعه ولایت هرات افغانستان واقع شده است.
جمشید علیپور با بیان اینکه مرزهای جادهای کارکرد استانی داشته؛ ولی منافع ملی دارند، ادامه داد: به تازگی پل ابریشم در مرز میلک وسعت پیدا کرده و با جداسازی مسیر رفت و برگشت، حجم خودرو عبوری از آن به ۷۰۰ تا ۸۰۰ مورد افزایش یافته است. در واقع این مرز شاید برای خراسان رضوی کارکرد چندانی نداشته باشد؛ ولی در افزایش سرعت عبور و مرور و کالا و تجارت نقش مؤثری دارد؛ چون انتقال برخی از کالاها و تجارت خراسان رضوی از این مسیر انجام میشود.
امکان تردد واگن ایرانی در ۶۰ درصد از مسیر تجارت با چین
رئیس اتحادیه صادرکنندگان خراسان رضوی نیز در گفتوگو با خبرنگار ما با اشاره به تلاش برای برقراری مسیر ریلی با کشور افغانستان به عنوان یک فرصت ویژه گفت: در حال حاضر مسیر ریلی ایران تا زوزنک هرات در افغانستان متصل است و اگر از زوزنک به مزارشریف نیز متصل شود، ایران به آسیای میانه و چین متصل خواهد شد. البته این مسئله زمانبر است.
کاظم شیردل با اشاره به مشکلات موجود با ازبکستان درباره واگن افزود: با این اتصال، مشکلات ما در زمینه واگن به کمترین میزان میرسد و واگن ایرانی میتواند در کشور افغانستان و آسیای میانه تردد داشته باشد و با وجود این، حدود ۶۰درصد مسیر اتصال ایران تا چین میتواند از طریق واگن ایرانی باشد که این اتفاق در کاهش قیمت حمل و افزایش سرعت آن بسیار مؤثر است.
وی ادامه داد: این موضوع ضمن ایجاد تحول اقتصادی برای افغانستان در حوزه حمل و نقل، صادرات و ترانزیت کالا، با توجه به افزایش سرعت انتقال کالا و کاهش قیمت حمل، در تسهیل امر صادرات در ایران و به ویژه خراسان رضوی بسیار مؤثر خواهد بود؛ چون حمل و نقل ریلی بسیار بصرفهتر از حمل جادهای است.
رئیس اتحادیه صادرکنندگان بیان کرد: ایران عضو کنوانسیون کشورهای آسیای میانه نیست و با توجه به اینکه آنها استانداردهای خاصی در زمینه حمل کالا دارند، واگن ایرانی در این کشورها نمیتواند تردد کند؛ اما با راهاندازی این اتصال ریلی، واگن ایرانی در افغانستان میتواند حرکت کند که مهمترین مزیت این اتفاق محسوب میشود، ضمن اینکه پس از این اتصال میتوان از مسیرهای مختلف از جمله تاجیکستان و قزاقستان به چین و یا ازبکستان به چین تفاهمنامه بست.
شیردل گفت: کشورهای آسیای میانه و ایران در حال سرمایهگذاری در افغانستان برای اتصال این مسیر هستند تا هرچه سریعتر این اتصال ریلی برقرار شود.
تجارت برد-برد
از برایند سخنان فعالان حوزه صادرات و حمل و نقل واضح است اتصال ریلی در مواردی که هدف صادرات کشوری چون چین باشد، بصرفهتر از اتصال جادهای است و کاهش هزینههای حمل برای همه کشورهای مرتبط با افغانستان و چین را به دنبال خواهد داشت. ضمن اینکه افغانستان نیز کشوری محصور در خشکی است که توسط این اتصال ریلی میتواند از طریق ایران به آبهای آزاد و اروپا دسترسی پیدا کند و تجارت و ترانزیت کالایش وابسته به ارتباط از طریق پاکستان نباشد.






نظر شما